EN SON YAZILAR
Anasayfa / Faydalı Bilgiler / Neden Kurban Kesiyoruz? Kurbana Dair Bilmemiz Gereken 7 Şey

Neden Kurban Kesiyoruz? Kurbana Dair Bilmemiz Gereken 7 Şey

Neden kurban kesiyoruz? Kurban nedir, iç manasına nasıl ulaşılır? Bu yazıda kurbanla ilgili bazı bilgiler paylaşmak istiyorum.

Öncelikle kurbanın bir ibadet olduğunu söylememiz gerekir. Hz. İbrahim’den bize kalan bu ibadetin çok derin anlamları vardır. Hz. İbrahim’den önce de her kavim için kurban ibadeti sözkonusu, Hz Adem’den beri. Hatta Kur’an’da Maide-27‘de;

Onlara, Âdem’in iki oğlunun haberini gerçek olarak oku. Hani ikisi de birer kurban sunmuşlardı da, birinden kabul edilmiş, ötekinden kabul edilmemişti. Kurbanı kabul edilmeyen, “And olsun seni mutlaka öldüreceğim” demişti. Öteki, “Allah, ancak kendisine karşı gelmekten sakınanlardan kabul eder” demişti.

Peki kurban nedir, niçin kurban kesiyoruz? Sadece yılda bir kere kurban kesip fakirlere et dağıtmak anlamında sosyal bir fayda sağlamak için mi? Bu ibadetin tek yararlı yönü bu mu? Tabii ki, hayır.

Öyleyse önce Kur’an-ı Kerim’de Hz. İbrahim’in oğlunu kurban etmesiyle ilgili ayetlere bakalım:

Saffat 37/100-111

100- “Ey Rabbim! Bana salihlerden (bir oğul) ihsan et!”

101 – Biz de kendisine yumuşak huylu bir oğul müjdeledik.

102 – Oğlu, yanında koşacak çağa gelince: “Ey oğlum! Ben seni rüyamda boğazladığımı görüyorum. Artık bak, ne düşünürsün?” dedi. Çocuk da: “Babacığım sana ne emrediliyorsa yap, inşaallah beni sabredenlerden bulacaksın” dedi.

103 – Ne zaman ki ikisi de bu şekilde Allah’a teslim oldular, İbrahim oğlunu şakağı üzerine yatırdı.

104 – Biz de ona şöyle seslendik: “Ey İbrahim! “

105 – “Rüyana gerçekten sadakat gösterdin, şüphesiz ki, biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız.”

106 – “Şüphesiz ki bu apaçık bir imtihandı.” (dedik)

107 – Ve ona büyük bir kurbanlık fidye verdik.

108 – Kendisine sonradan gelenler içinde iyi bir nâm bıraktık.

109 – Selam olsun İbrahim’e…

110 – İşte biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız.

111 – Çünkü o bizim mümin kullarımızdandı.

Bu ayetlerde görüldüğü üzere Allah, Hz. İbrahim’in teslimiyetini sınamıştır. Hz. İbrahim de bu imtihandan başarıyla çıkmıştır. Yoksa Allah, Hz.İbrahim’den gerçekten oğlunu kesmesini istememiştir.(Hz. İbrahim yıllarca çocuk hasreti çekmiş ve “Allah’ım, eğer bana bir çocuk bahşedersen onu sana kurban edeceğim demiş ve sonra bu sözünü unutmuştur. Rüyada kendisine bu sözü hatırlatılmıştır).

Yeri gelmişken burada söyleyelim: Hz. İbrahim ruhu, Hz. İsmail de nefsi temsil eder. Ruh, nefsi kurban etmelidir ki, Allah’a ulaşabilsin. Kurbanın asıl manası da budur!!! Kurbanla ilgili diğer ayetler için buraya bakabilirsiniz.

Diğer bir surede, Kevser suresinde, “Rabbin için namaz kıl, kurban kes” emri de vardır.

kurban-2

Neden Kurban Kesiyoruz?

Kurbanla ilgili bilmemiz gereken 7 şeyi özetlemeye çalıştım:

1-Kurban kelimesi “kurb” kökünden gelmektedir.

Türkçede ibadet kavramlarının çoğu Arapçadan gelmiştir, bazılarında ise Farsça kelimeler vardır (namaz,oruç gibi). Arapça’da kurban ile ilgili sözler Da-Ha-Ye kökünden kelimelerle ifade edilir. Bu kelime kısaca “feda etme” anlamına gelmektedir. Oysa biz kurbiyet (yakınlık) anlamına da gelen kurban kelimesini seçmişiz (kurb, kurbiyet,akraba hep aynı kökten). Dolayısıyla kurbandan maksat Allah’a yakınlıktır. Kesilen kurbanın etleri Allah’a ulaşmaz, O’na sadece takvamız/samimiyetimiz/yakınlığımız ulaşır(Hacc-37). O yüzden kurban ibadetini et bayramı gibi görmek ve göstermek isteyenler, asıl meselenin Allah’a yaklaşmak olduğunu bilmelidir.

2-Kurban ibadeti ile sadakayı karıştırmayın.

Kurban, mali durumu yerinde olan kişiye vaciptir, kesmesi gerekir. Şimdilerde bazıları, kurban parasını sadaka olarak ihtiyaç sahibine veririm, aynı şey nasıl olsa demektedir. Bu aynı şey değildir. Sadakayı her zaman vermeliyiz, o ayrı bir konu. Kurban ise farklıdır. Birbirine karıştırmayalım.

3-Kurban keserken görüntü kirliliğine sebep olmayın.

Maalesef, özellikle büyük şehirlerde, yol kenarlarında- insanların görüp rahatsız olabileceği yerlerde kurban kesilmekte ve kötü bir görüntüye sebep olmaktadır. Bu konuya dikkat edilmelidir. Bir ibadeti yaparken başkalarına rahatsızlık vermenin ne demek olduğu konusunda daha derin düşünmeliyiz.

4-Kurbanlıklar Sırat Köprüsünde size eşlik edecektir.

Hz.Peygamberimiz(s): “Kur­ban­la­rı­nı­zı ne­şe­li ve kuv­vet­li hay­van­lar­dan ke­sin. Çün­kü on­lar sı­rat köp­rü­sün­de si­zin bi­nit­le­ri­niz ola­cak­tır.” demiştir. Hayvana eziyet etmemek, işi bir ibadet havasında yapmak oldukça önemlidir.

5-Kurban, nefsimizi temsil eder.

Kurban kesmenin fiziki faydalarından ziyade iç manasına da odaklanılmalıdır. Örneğin tasavvufta kurban nefsimizi temsil eder. Nefsimizin aşırılıklarını, hırslarımızı, kibirlerimizi vs. Biz kurban kesmekle aslında nefsimizin bu şımarıklıklarını kesmeye/önlemeye çalışıyoruz. Evladını yere yatırmakla Hz. İbrahim, evladına olan sevgisi ve dünya malına aşırı düşkün nefsimizi bize anlatmaya çalışmıştır.

6-Kurban ibadetinin sosyal faydaları vardır.

Kesilen kurbanın üçte biri kendimize, üçte biri komşu ve akrabalarımıza ve diğeri de fakirlere dağıtılmalıdır. Yıl içinde farkında olmasak da evine et götüremeyen nice insan var. Belki Ramazan ayında biraz daha bunun farkına varabiliyoruz, aç kaldığımız için. Aynı şekilde de Kurban Bayramı’nda fakirleri sevindirmenin faydası ölçülebilir değildir.

7-Kurban, Allah’a yakınlıktır, yaklaşmaktır.

Kurban kelimesinin kurbiyetten geldiğini söylemiştik. Rabb’ine yakınlaşmak isteyen, bu yolda önüne engel olarak çıkan nefsinin aşırı isteklerini ve dünya malına olan sevgisini Allah yolunda kurban etmelidir. Bunun başka yolu yoktur. Günümüzde bu konu arka plana atıldığı için depresyonlar, sıkıntılar,bunalımlar birbiri ardına yakamızı bırakmamaktadır. İnsanın huzura erebilmesi için fani şeylerden el çekmesi elzemdir.

Tasavvuf dünyasında kurban kelimesi çokça yer alır. Allah’a ulaşmak için nefsin aradan çıkması/kurban edilmesi esas olduğu için Sufiler kurban kelimesini kullanırlar. Sevdiğim iki dizeyi buraya eklemek isterim:

Önce Fuzuli:

Yılda bir kurban keserler halk-ı âlem îd için

Dem bedem sâat be-sâat ben senin kurbanınım 

(Halk, bayram için yılda bir kurban keser, bense her dem senin kurbanınım)

Ve Yunus Emremiz:

Ten nedir dostun yoluna ben onu terk etmeyem

Dost cemâlin görmeğe gel canı kurban edelim

Canım kurban olsun senin yoluna

Adı güzel kendi güzel Muhammed(s)

(Kendini aşık sanan,aşktan dem vuran biz günümüz insanına bu ifadeler çok ağır gelir.)

Herkesin Kurban Bayramı’nı kutluyor ve -hiç olmazsa bu yıl- kurbanın iç manasına ermeyi Allah’dan niyaz ediyorum.



4 yorum

  1. Özellikle 2 numaralı madde için tebrik ederim. Bu hataya düşen çok insan oluyor. Sadaka ayrı, kurban ayrı, zekât ayrı şeyler ve karıştırılmamaları gerekir. Bununla birlikte kurban edilenin de bir canlı olduğu unutulmamalı, ayaklarının doğru şekilde bağlanıp gözlerinin kapatılması, acı çektirilmemesi, işkence edilmemesi ve uygun şekilde kurban edilmesini de vurgulamakta yarar var.

    • Karıncayı ezmeyen titizliğe sahip bir insan olması gerekirken ibadet esnasında bile hayvanlara eziyet eden insan tipini sorgulamak gerekir diye düşünüyorum. Müslümanım diyenin bunu düşünmesinde fayda var. Yorumunuz için teşekkür ederim.

Yorum yazarak katkıda bulunmak ister misiniz?