EN SON YAZILAR
Anasayfa / Bilim Teknoloji / Bilim / Fıstık Ezmesinden Elmas Yapılabilir mi?

Fıstık Ezmesinden Elmas Yapılabilir mi?

Fıstık ezmesi kullanılarak yapay elmaslar üretilmesi çılgın bir fikir gibi görünüyor!! Eğer gerçekleşebilirse, bu araştırmaya en çok kadınların sevineceği aşikar :))

Elmas

Elmas

Bu yazıya konu olan araştırma, Almanya’daki bir Jeoloji Enstitüsü’nde yapılıyor. Çalışmanın asıl amacı, elmasın yerkürenin derinliklerinde nasıl oluştuğu ve bu bilginin yaşamın nasıl geliştiğine olacak katkısı.

Bayerisches Geoinstitut enstitüsünde çalışan bir bilim adamı olan Dan Frost, yerkabuğunun binlerce kilometre derinliklerindeki ortamı laboratuvarda oluşturmaya çalışıyor. Bunun için kayaları çok büyük bir basınca tabi tutmak gerekli. Bu deneyleri sırasında Frost, Karbondioksit ve yerfıstığı ezmesi kullanarak nasıl elmas yapabileceğini keşfettiğini söylüyor.

Aslında insanoğlu, uzayın derinliklerinde nelerin olduğunu ve orada koloniler kurarak yeni bir yaşamın kapısını aramakla meşgul fakat üzerinde yaşadığı dünyanın iç katmanları hakkında o kadar da bilgi sahibi değil. Jeoloji bilimi, yer kürenin içini çeşitli katmanlara ayırıyor: iç çekirdek, dış çekirdek, alt ve üst manto ve yer kabuğu. Fakat bu katmanların bileşimi konusunda hala büyük bir bilgi boşluğu var.

dünyanın iç katmanları

dünyanın iç katmanları

Fıstık ezmesinden elmasın nasıl elde edileceği konusuna geleceğiz ama önce dünyanın nasıl oluştuğuyla ilgili Frost’un çalışmalarına değinmekte fayda var.

Dünyanın Oluşumu

“Dünyanın nasıl oluştuğunu anlamak istiyorsak öğrenmemiz gereken ilk şeylerden biri bu gezegenin nelerden oluştuğudur,” diyor Frost. Birçok jeolog Dünya’nın yapısının asteroit kuşağındaki göktaşlarının yapısına benzediğini düşünüyor. Ama yeryüzüne düşen göktaşlarında yerkabuğundakinden çok daha fazla silikon bulunuyor. O halde bizdeki silikon nerede? Olasılıklardan biri, alt manto katmanında sıkışıp kalmış olabileceği.

Bu sorunun cevabını bulmak için Frost iki tür pres kullanıyor. Biri piston yoluyla minik kristal parçacıklarına atmosferdeki basıncın 280 bin katı basınç uyguluyor ve bu parçacıklar aynı anda yüksek ısıya tabi tutuluyor. Bu şekilde yeryüzünün 800-900 km altındaki alt mantonun koşulları oluşturulup kristal atomlarının yoğunlaşması sağlanıyor.

İkinci örs ise yeni oluşan mineralleri parçalayarak dünyanın daha da derinlerindeki ortama uygun hale getiriyor. Bunun için kristalleri yavaşça sıkan iki elmas kullanılıyor. Bu elmasların kullandığı basınç atmosfer basıncından 1,3 milyon kat daha güçlü. Numune kristaller hala bu cihazın içindeyken ses dalgalarının bu kristallerden yayılma biçimine bakılıyor. Sonra bu veriler yerküre içindeki sismik dalgalarla karşılaştırılarak örnek oluşumun mantonun bileşimiyle ne kadar benzerlik gösterdiği tespit ediliyor.

Karbon ve Yaşam

Frost’un bulguları oldukça şaşırtıcıydı: mantodaki silikon oranı göktaşlarındaki kadar yüksek değildi. Frost bunun nedenini silikonun belki de daha derinlere, yerkürenin çekirdeğine inmiş olabileceği ihtimaline bağlıyor. Bir başka olasılık ise dünyanın başlangıçta silikonla dolu çok daha büyük bir kabuğa sahip olmuş olabileceği ve göktaşlarının çarpması sonucu bu tabakanın dağılmış olabileceği. Hatta belki de dünyanın başlangıçta hangi maddelerden oluştuğu konusunu yeniden ele almamız gerekebilir.

Yoğun basınca tabi tutma işlemi ayrıca mavi renkli magnezyum demir silikat mineralinin de oluşumunu sağladı. Bu mineralin hidroksit iyonları yani su içerdiği biliniyor. Buradan da, yerkürenin derinliklerindeki manto katmanında belki de “okyanuslar” olabileceği sonucuna varılıyor.

Yapılan deneyler soluduğumuz hava konusunda da ipuçları içerebilir. İşte Frost’un elmasları burada devreye giriyor. Frost, yaşanan bazı jeolojik süreçler yoluyla okyanuslardaki karbondioksitin kayalara, oradan da manto tabakasına çekilmiş ve bu yolla elmasların oluşmuş olabileceğini düşünüyor. Frost, elmasın diğer karbon türlerinden daha az değişken olduğu için yeniden atmosfere salınmış olması ihtimalinin az olduğunu belirtiyor. Böylece manto katmanının elmas tabakasıyla örtülü kalması sayesinde, dünyanın merkezinden dışa ısı yayılımının azalmış ve yaşamın gelişmesi olanaklarının artmış olabileceğini belirtiyor Frost.

Fıstık Ezmesinden Elmas

fıstık ezmesinden elmas

fıstık ezmesinden elmas

Frost’a göre, bunun olması için gereken madde demirdi. Mantonun yüksek basıncı kayalardaki karbondioksitin çıkmasına ve demiri bol minerallere geçmesine, böylece oksijenin uçarak geride kalan karbonun elmasa dönüşmesine neden olduğu düşünülüyordu. Frost’un basınç uygulayarak oluşturmaya çalıştığı ortamda gerçekleşen de bu oldu; yani elmas yaratıldı.

Frost bir Alman kanalında elmas oluşturma deneyi yapmış ve burada ana madde olarak fıstık ezmesini kullanmış. Çünkü fıstık ezmesi, karbon bakımından oldukça zengin. Ve bu deney sonucunda 2-3 mm.lik küçük elmaslar oluşturmayı başarmış.

elmas

elmas

Fıstık ezmesinden elmas üretilmesi, işin magazinel kısmı. Frost’un asıl üzerinde durduğu konu yaptığı deneylerle yerkabuğunun iç yüzünü ve yaşamın geçmişini öğrenebilmek. Detaylı bilgiye bu adresten ulaşabilirsiniz.

Elmas,Kömür ve Tasavvuf

Aslında elmas demişken tasavvuf erbabınca anlatılan, sanırım M.İkbal’e ait olan, kömür ve elmasın konuşmasını hatırladım. Malum, kömür ve elmasın ana maddesi birdir ve karbondur. Kömür elmasa der ki: ikimizin mayası da aynı, fakat ben basit ve kapkara bir kömürken sen etrafına ışık saçıyor ve padişahların tacını süslüyorsun, bunun sebebi nedir? Elmasın verdiği cevap çok ilginçtir: Ben senelerce yerin diplerinde ve karanlığında nice ateşler ve belalar içinde azaplar gördüm. Sen ise yeryüzüne yakın bir yerde yaşadın. Ben çektiğim azaplara sabrederek bu mertebeyi edindim.

Bu misal birçok yerde geçer ve sonunda şöyle denir: Ey insanoğlu, işte senin çektiğin elemler, sıkıntılar da seni elmas yapmak içindir. Sen, başına gelen belaları Rabb’inden bilip sabrettikçe elmas olma yolunda ilerlersin.

Bu dünya bizler için bir seçim yeridir, ya kömür olmayı seçecek ya da elmas olacağız…Elmas olmak dileğiyle yazıyı bitirelim.

Yorum yazarak katkıda bulunabilirsiniz.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.